ولايت ، و به ختايى آن قوم را چيدن « 1 » مىگويند ، و مغولان ايشان را قراختاى « 2 » گويند ، و ما نيز همچنين . و مواضع ايشان به صحراى مغولستان متّصل است ، و وقتى از آن قوم شخصى خروج كرده و ملك ختاى « 3 » را به دست فروگرفته و پادشاه شده ، و از نسل او چند بطن مدّتى مديد پادشاهى كرده‌اند ، نام او خولجى اباكه « 4 » چنانچه شرح آن خواهد آمد . و قومى ديگر هم از صحرانشينان متّصل اين قوم مذكوراند كه اهل ختاى ايشان را نوجى « 5 » مىگويند ، و مغولان و ديگر مردم ايشان را جورجه خوانند ، و ايشان را يك شهر بزرگ هست ، نام [ . . . ] ، لكن اكثر صحرانشين‌اند ، و از ايشان شخصى برخاست وان‌يان اوگداى « 6 » نام ، داى كيم لقب ، و ملك ختاى از قراختاى « 7 » بستد ، و مغولان او را اقوده « 8 » گويند . و التان خان « 9 » كه در عهد چنگيز خان « 10 » [ V 391 ] بود ، و در زمان اوكتاى قاآن « 11 » برافتاد ، از نسل اين داى كيم « 12 » مذكور بود ، چنانچه مشروح بيايد . و در ميان ولايت ختاى و قراجانگ « 13 » ولايات بسيار است كه هر يكى را علىحده پادشاهى بوده و هست ، از آن جمله ولايتى است كه اهل آنجا را عادت چنان است كه دندان را غلاف زر مىسازند ، به وقت طعام خوردن برمىگيرند . و مجموع آن ولايات در اين وقت ايل قاآن‌اند . و صورت [ و ] هيأت اوضاع ولايات مذكوره به موجبى كه در دفاتر تواريخ اهل ختاى مثبت است ، در آخر اين تاريخ اثبات خواهد يافت و هرچند اينجا مناسب بود ، امّا جهت آنكه اسامى پادشاهان كه ذكر ايشان در اين تاريخ ختاى خواهد آمد ، نخست مقام و

--> ( 1 ) . Qidan ( 2 ) . Qara - Hitai ( 3 ) . Hitai ( 4 ) . Chuolizhi Abaoji ( 5 ) . Nuzhi ( 6 ) . Wanyan Aguda ( 7 ) . Qara - Hitai ( 8 ) . Aquda ( 9 ) . Altan Han ( 10 ) . Cinggiz Han ( 11 ) . Ogedei Qa'an ( 12 ) . Dai - Kim ( 13 ) . Qara - Cang